Η κοινωνία των μελισσών ΙΙΙ

Η κοινωνία των μελισσών ΙΙΙ

Στις φωτογραφίες παρατηρούμε τις εργάτριες που έχουν ταξιδέψει για να συλλέξουν νέκταρ και γύρη από τα άνθη.

Πηγή φωτογραφιών: Lisa Fotios και Egor Kamelev

Διαφοροποίησή της

Οι νεαρές εργάτριες που ταΐζουν τον γόνο, δίνουν βασιλικό πολτό σε όλες τις προνύμφες τις τρεις πρώτες μέρες. Στη συνέχεια σε αυτές που προορίζονται να γίνουν εργάτριες δίνουν λιγότερη τροφή η οποία αποτελείται από μέλι, γύρη και νερό.

 

Μορφολογία

Είναι η μικρότερη σε μέγεθος και έχει κεντρί.

 

Διάρκεια ζωής

Εξαρτάται από την εποχή του έτους, από την διαθέσιμη τροφή που υπάρχει, από την φυλή καθώς και από το είδος της εργασίας που εκτελεί η συγκεκριμένη εργάτρια. Κατά γενικό κανόνα ζουν 35 με 40 ημέρες την Άνοιξη, Καλοκαίρι και Φθινόπωρο, ενώ τον Χειμώνα 4 με 5 μήνες. Οι χειμερινές εργάτριες ζουν πολύ περισσότερο διότι είναι σχετικά αδρανείς και επειδή έχουν καλά αναπτυγμένα τα λιπώδη σώματα στα οποία υπάρχουν αποθέματα τροφών. Ανεξάρτητα από την εποχή, το πιο συνηθισμένο αίτιο του θανάτου τους είναι λόγω εξάντλησης.

 

 

Ρόλος

Οι εργάτριες εκτελούν μία μεγάλη ποικιλία εργασιών ανάλογα με την ηλικία τους, την ανάπτυξη των αδένων τους και με τις συνθήκες και τις ανάγκες της κυψέλης. Μπορούν να εκτελούν δύο ή και περισσότερες παράλληλα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να κάνουν σχεδόν όλες όσες χρειάζεται το μελίσσι. Από την αρχή που θα εκκολαφθούν αρχίζουν με διάφορες εργασίες μέσα σε αυτό και στην συνέχεια και έξω. Με το που εκκολάπτονται καθαρίζουν το κελλί στο οποίο βρισκόντουσαν, ώστε να είναι έτοιμο να υποδεχθεί νέο γόνο. Οι υπόλοιπες δουλειές που κάνουν είναι:

 

  • Καθαρίζουν τα κελλιά: δηλαδή απομακρύνουν τον νεκρό γόνο και σφραγίζουν με πρόπολη. Για τις επόμενες τρεις ημέρες ασχολούνται αποκλειστικά με αυτό. Αν το κελλί δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση δεν χρησιμοποιείται ούτε ως αποθήκη τροφής αλλά ούτε για ωοτοκία. Η καθαριότητα συνεχίζει παράλληλα με άλλες εργασίες μέχρι και μετά την δεύτερη εβδομάδα της ζωής τους.

 

  • Εκτρέφουν και περιποιούνται το γόνο και τη βασίλισσα: από την 4η έως την 11η-12η μέρα της ζωής τους φροντίζουν και ταΐζουν τις προνύμφες. Από την 7η έως την 12η μέρα τους ορισμένες ακολουθούν την βασίλισσα και την ταΐζουν βασιλικό πολτό, την καθαρίζουν και φροντίζουν γενικά για τις ανάγκες της.

 

  • Δέχονται νέκταρ από τις συλλέκτριες εργάτριες για την επεξεργασία του: Περίπου στην 12η μέρα της ζωής τους αρχίζουν να παραλαμβάνουν την τροφή, το νέκταρ και τη γύρη από τις μεγαλύτερες εργάτριες που επιστρέφουν από έξω. Στη συνέχεια μετατρέπουν το νέκταρ σε μέλι.

  • Πακετάρουν την γύρη μέσα στα κελλιά

 

  • Χτίζουν κηρήθρες και σφραγίζουν με κερί τα κελλιά του γόνου ή του ώριμου μελιού: Μετά την 12η-14η μέρα τις ζωής τους, ωριμάζουν οι κηρογόνοι αδένες (παράγουν κερί) και κατασκευάζουν καθώς και σφραγίζουν τα κελλιά.

 

  • Καθαρίζουν τη φωλιά από διάφορα άχρηστα υλικά

 

  • Κάνουν αέρα με τα φτερά τους για να δροσίσουν την κυψέλη: Κατά την 12η μέρα αρχίζουν να συμμετέχουν ενεργά στον έλεγχο της θερμοκρασίας και της υγρασίας. Με την κίνηση των φτερών τους βοηθάνε στην καλύτερη ροή του αέρα μέσα στην κυψέλη. Ο αερισμός βοηθάει και στην απομάκρυνση υγρασίας από το μέλι πριν αυτό σφραγιστεί.

 

  • Πετούν έξω από την κυψέλη για τη συλλογή νερού, νέκταρος, γύρης και πρόπολης: Φέρνουν νερό και το αποθέτουν στα φτερά των άλλων εργατριών που φροντίζουν τον αερισμό της κυψέλης και έτσι ελέγχεται καλύτερα η θερμοκρασία. Η συλλογή του νερού είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

 

  • Φρουρά Κυψέλης: Πριν αφήσουν την κυψέλη προς αναζήτηση τροφής, από την 18η ως την 21η μέρα της ζωής της, είναι η φρούρησή της. Οι φρουρά ελέγχει όποιον εισέρχεται στην κυψέλη. Αν εντοπίσουν εισβολείς (ακόμη και ξένες μέλισσες) τους επιτίθενται.

  • Ανιχνευση τροφής: Οι συλλέκτριες που εντοπίζουν μια πηγή τροφής, επιστρέφουν στην κυψέλη και ενημερώνουν τις υπόλοιπες μέσω “χορών” για το που βρίσκεται και την ποσότητα αυτής.

 

 

Επιπλέον πληροφορία

Οι εργάτριες ξοδεύουν τα 2/3 του χρόνου τους περπατώντας μέσα στην κυψέλη ή ηρεμώντας. Μέσω της περιπολίας μαζεύουν διάφορες πληροφορίες και έτσι εκτελούν την κατάλληλη εργασία. Επιπλέον κατά την διάρκεια της ηρεμίας επιτελεί δίαφορες σημαντικές εργασίες όπως η παραγωγή διαφόρων ουσιών μέσα στους αδένες.

 

Πηγή

Πασχάλης Χρ. Χαριζάνης(2017) ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Έκδόσεις Μελισσοκομικη Επιθεώρηση, Ειρ. Παππά

Διαφοροποίησή της

Οι νεαρές εργάτριες που ταΐζουν τον γόνο, δίνουν βασιλικό πολτό σε όλες τις προνύμφες τις τρεις πρώτες μέρες. Στη συνέχεια σε αυτές που προορίζονται να γίνουν εργάτριες δίνουν λιγότερη τροφή η οποία αποτελείται από μέλι, γύρη και νερό.

 

Μορφολογία

Είναι η μικρότερη σε μέγεθος και έχει κεντρί.

 

Διάρκεια ζωής

Εξαρτάται από την εποχή του έτους, από την διαθέσιμη τροφή που υπάρχει, από την φυλή καθώς και από το είδος της εργασίας που εκτελεί η συγκεκριμένη εργάτρια. Κατά γενικό κανόνα ζουν 35 με 40 ημέρες την Άνοιξη, Καλοκαίρι και Φθινόπωρο, ενώ τον Χειμώνα 4 με 5 μήνες. Οι χειμερινές εργάτριες ζουν πολύ περισσότερο διότι είναι σχετικά αδρανείς και επειδή έχουν καλά αναπτυγμένα τα λιπώδη σώματα στα οποία υπάρχουν αποθέματα τροφών. Ανεξάρτητα από την εποχή, το πιο συνηθισμένο αίτιο του θανάτου τους είναι λόγω εξάντλησης.

 

 

Ρόλος

Οι εργάτριες εκτελούν μία μεγάλη ποικιλία εργασιών ανάλογα με την ηλικία τους, την ανάπτυξη των αδένων τους και με τις συνθήκες και τις ανάγκες της κυψέλης. Μπορούν να εκτελούν δύο ή και περισσότερες παράλληλα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να κάνουν σχεδόν όλες όσες χρειάζεται το μελίσσι. Από την αρχή που θα εκκολαφθούν αρχίζουν με διάφορες εργασίες μέσα σε αυτό και στην συνέχεια και έξω. Με το που εκκολάπτονται καθαρίζουν το κελλί στο οποίο βρισκόντουσαν, ώστε να είναι έτοιμο να υποδεχθεί νέο γόνο. Οι υπόλοιπες δουλειές που κάνουν είναι:

 

  • Καθαρίζουν τα κελλιά: δηλαδή απομακρύνουν τον νεκρό γόνο και σφραγίζουν με πρόπολη. Για τις επόμενες τρεις ημέρες ασχολούνται αποκλειστικά με αυτό. Αν το κελλί δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση δεν χρησιμοποιείται ούτε ως αποθήκη τροφής αλλά ούτε για ωοτοκία. Η καθαριότητα συνεχίζει παράλληλα με άλλες εργασίες μέχρι και μετά την δεύτερη εβδομάδα της ζωής τους.

 

  • Εκτρέφουν και περιποιούνται το γόνο και τη βασίλισσα: από την 4η έως την 11η-12η μέρα της ζωής τους φροντίζουν και ταΐζουν τις προνύμφες. Από την 7η έως την 12η μέρα τους ορισμένες ακολουθούν την βασίλισσα και την ταΐζουν βασιλικό πολτό, την καθαρίζουν και φροντίζουν γενικά για τις ανάγκες της.

 

  • Δέχονται νέκταρ από τις συλλέκτριες εργάτριες για την επεξεργασία του: Περίπου στην 12η μέρα της ζωής τους αρχίζουν να παραλαμβάνουν την τροφή, το νέκταρ και τη γύρη από τις μεγαλύτερες εργάτριες που επιστρέφουν από έξω. Στη συνέχεια μετατρέπουν το νέκταρ σε μέλι.

  • Πακετάρουν την γύρη μέσα στα κελλιά

 

  • Χτίζουν κηρήθρες και σφραγίζουν με κερί τα κελλιά του γόνου ή του ώριμου μελιού: Μετά την 12η-14η μέρα τις ζωής τους, ωριμάζουν οι κηρογόνοι αδένες (παράγουν κερί) και κατασκευάζουν καθώς και σφραγίζουν τα κελλιά.

 

  • Καθαρίζουν τη φωλιά από διάφορα άχρηστα υλικά

 

  • Κάνουν αέρα με τα φτερά τους για να δροσίσουν την κυψέλη: Κατά την 12η μέρα αρχίζουν να συμμετέχουν ενεργά στον έλεγχο της θερμοκρασίας και της υγρασίας. Με την κίνηση των φτερών τους βοηθάνε στην καλύτερη ροή του αέρα μέσα στην κυψέλη. Ο αερισμός βοηθάει και στην απομάκρυνση υγρασίας από το μέλι πριν αυτό σφραγιστεί.

 

  • Πετούν έξω από την κυψέλη για τη συλλογή νερού, νέκταρος, γύρης και πρόπολης: Φέρνουν νερό και το αποθέτουν στα φτερά των άλλων εργατριών που φροντίζουν τον αερισμό της κυψέλης και έτσι ελέγχεται καλύτερα η θερμοκρασία. Η συλλογή του νερού είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

 

  • Φρουρά Κυψέλης: Πριν αφήσουν την κυψέλη προς αναζήτηση τροφής, από την 18η ως την 21η μέρα της ζωής της, είναι η φρούρησή της. Οι φρουρά ελέγχει όποιον εισέρχεται στην κυψέλη. Αν εντοπίσουν εισβολείς (ακόμη και ξένες μέλισσες) τους επιτίθενται.

  • Ανιχνευση τροφής: Οι συλλέκτριες που εντοπίζουν μια πηγή τροφής, επιστρέφουν στην κυψέλη και ενημερώνουν τις υπόλοιπες μέσω “χορών” για το που βρίσκεται και την ποσότητα αυτής.

 

 

Επιπλέον πληροφορία

Οι εργάτριες ξοδεύουν τα 2/3 του χρόνου τους περπατώντας μέσα στην κυψέλη ή ηρεμώντας. Μέσω της περιπολίας μαζεύουν διάφορες πληροφορίες και έτσι εκτελούν την κατάλληλη εργασία. Επιπλέον κατά την διάρκεια της ηρεμίας επιτελεί δίαφορες σημαντικές εργασίες όπως η παραγωγή διαφόρων ουσιών μέσα στους αδένες.

 

Πηγή

Πασχάλης Χρ. Χαριζάνης(2017) ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Έκδόσεις Μελισσοκομικη Επιθεώρηση, Ειρ. Παππά



Δείτε περισσότερα

Καμέλια

Η καμέλια ξεχωρίζει για τα μεγάλα λουλούδια της.

Κυκλάμινο

Από τα ωραιότερα φυτά του χειμώνα.