Ο βιολογικός κύκλος της μέλισσας

Ο βιολογικός κύκλος της μέλισσας

Στην φωτογραφία παρατηρούμε την προνύμφη στα αριστερά και το ωό στα δεξιά.

 

Πηγή φωτογραφίας: Πασχάλης Χαριζάνης

Κοινωνικός πολυμορφισμός

Η μέλισσα είναι ένα κοινωνικό έντομο το οποίο δημιουργεί κοινωνικές τάξεις οι οποίες λέγονται και κάστες. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται κοινωνικός πολυμορφισμός, δηλαδή έχουμε ποικιλομορφία στα άτομα του ίδιου είδους. Πιο συγκεκριμένα αυτό συμβαίνει μόνο στα θηλυκά, με αποτέλεσμα να υπάρχουν δύο θηλυκές κάστες, οι εργάτριες και η βασίλισσα, ενώ τα αρσενικά δεν έχουν αφού υπάρχει μόνο μία μορφή οι κηφήνες.

Στάδια

Η μέλισσα για να ενηλικιωθεί είτε σε εργάτρια, είτε σε βασίλισσα, είτε σε κηφήνα πρέπει πρώτα να περάσει από τρία στάδια, τα οποία είναι:

  • Ωό

  • Προνύμφη

  • Νύμφη ή πλαγγόνα

Ωό

Βρίσκεται μέσα σε βασιλικά κελλιά ή σε κελλιά εργατριών ή κηφήνων, ανάλογα με το που έχει ωοτοκήσει η βασίλισσα, που γίνεται σύμφωνα με τις ανάγκες του μελισσιού. Το αυγό έχει χρώμα γαλακτώδες και είναι αποστρογγυλευμένο. Στην μία άκρη του έχει ένα πολύ μικρό άνοιγμα (μικροπύλη) από όπου εισέρχεται το σπερματοζωάριο από την βασίλισσα. Τα γονιμοποιημένα αυγά αναπτύσσονται σε θηλυκές μέλισσες (εργάτριες ή βασίλισσες) ενώ τα αγόνιμοποίητα σε κηφήνες. Έπειτα από τρεις μέρες εκκολάπτεται η προνύμφη.

 

Προνύμφη

Σε αυτό το στάδιο οι αναπτυσσόμενες μέλισσες υπόκεινται σε έξι εκδύσεις. Οι πρώτες τέσσερις συμβαίνουν περίπου μία κάθε μέρα στις εργάτριες και βασίλισσες, γεγονός που σημαίνει ότι η προνύμφη αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, αποβάλλοντας τον εξωσκελετό όταν γίνει πολύ στενός. Στην γρήγορη ανάπτυξη συμβάλλουν οι παραμάνες μέλισσες, οι οποίες την ταΐζουν με βασιλικό πολτό μέχρι και δύο μέρες μετά την τέταρτη έκδυση. Πριν την πέμπτη έκδυση όμως το κελλί σφραγίζεται και η προνύμφη ανορθώνεται και πλέκει το κουκούλι και τελειώνει περίπου 24 ώρες μετά το σφράγισμα του κελλιού.

Νύμφη

Το στάδιο αυτό ξεκινά μετά την πέμπτη έκδυση και σε αυτό εμφανίζονται όλα τα χαρακτηριστικά της ενήλικης μέλισσας (π.χ. κεφάλι, κεραίες, πόδια, θώρακας) εκτός από τα φτερά που είναι ακόμα μικρά. Λίγο πρίν εκκολαφθεί η ενήλικη μέλισσα υπόκεινται σε μία έκτη και τελευταία έκδυση κατά την οποία οι μύες και τα διάφορα όργανα των συστημάτων αλλάζουν μαζικά. Στην συνέχεια για να εξέλθει η ενήλικη πλέον μέλισσα χρησιμοποιεί τις σιαγόνες της για να κόψει το σφράγισμα του κελλιού.

 

Πηγή

Πασχάλης Χρ. Χαριζάνης (2017) ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Έκδόσεις Μελισσοκομικη Επιθεώρηση, Ειρ. Παππά

 

 

Κοινωνικός πολυμορφισμός

Η μέλισσα είναι ένα κοινωνικό έντομο το οποίο δημιουργεί κοινωνικές τάξεις οι οποίες λέγονται και κάστες. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται κοινωνικός πολυμορφισμός, δηλαδή έχουμε ποικιλομορφία στα άτομα του ίδιου είδους. Πιο συγκεκριμένα αυτό συμβαίνει μόνο στα θηλυκά, με αποτέλεσμα να υπάρχουν δύο θηλυκές κάστες, οι εργάτριες και η βασίλισσα, ενώ τα αρσενικά δεν έχουν αφού υπάρχει μόνο μία μορφή οι κηφήνες.

Στάδια

Η μέλισσα για να ενηλικιωθεί είτε σε εργάτρια, είτε σε βασίλισσα, είτε σε κηφήνα πρέπει πρώτα να περάσει από τρία στάδια, τα οποία είναι:

  • Ωό

  • Προνύμφη

  • Νύμφη ή πλαγγόνα

Ωό

Βρίσκεται μέσα σε βασιλικά κελλιά ή σε κελλιά εργατριών ή κηφήνων, ανάλογα με το που έχει ωοτοκήσει η βασίλισσα, που γίνεται σύμφωνα με τις ανάγκες του μελισσιού. Το αυγό έχει χρώμα γαλακτώδες και είναι αποστρογγυλευμένο. Στην μία άκρη του έχει ένα πολύ μικρό άνοιγμα (μικροπύλη) από όπου εισέρχεται το σπερματοζωάριο από την βασίλισσα. Τα γονιμοποιημένα αυγά αναπτύσσονται σε θηλυκές μέλισσες (εργάτριες ή βασίλισσες) ενώ τα αγόνιμοποίητα σε κηφήνες. Έπειτα από τρεις μέρες εκκολάπτεται η προνύμφη.

 

Προνύμφη

Σε αυτό το στάδιο οι αναπτυσσόμενες μέλισσες υπόκεινται σε έξι εκδύσεις. Οι πρώτες τέσσερις συμβαίνουν περίπου μία κάθε μέρα στις εργάτριες και βασίλισσες, γεγονός που σημαίνει ότι η προνύμφη αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, αποβάλλοντας τον εξωσκελετό όταν γίνει πολύ στενός. Στην γρήγορη ανάπτυξη συμβάλλουν οι παραμάνες μέλισσες, οι οποίες την ταΐζουν με βασιλικό πολτό μέχρι και δύο μέρες μετά την τέταρτη έκδυση. Πριν την πέμπτη έκδυση όμως το κελλί σφραγίζεται και η προνύμφη ανορθώνεται και πλέκει το κουκούλι και τελειώνει περίπου 24 ώρες μετά το σφράγισμα του κελλιού.

Νύμφη

Το στάδιο αυτό ξεκινά μετά την πέμπτη έκδυση και σε αυτό εμφανίζονται όλα τα χαρακτηριστικά της ενήλικης μέλισσας (π.χ. κεφάλι, κεραίες, πόδια, θώρακας) εκτός από τα φτερά που είναι ακόμα μικρά. Λίγο πρίν εκκολαφθεί η ενήλικη μέλισσα υπόκεινται σε μία έκτη και τελευταία έκδυση κατά την οποία οι μύες και τα διάφορα όργανα των συστημάτων αλλάζουν μαζικά. Στην συνέχεια για να εξέλθει η ενήλικη πλέον μέλισσα χρησιμοποιεί τις σιαγόνες της για να κόψει το σφράγισμα του κελλιού.

 

Πηγή

Πασχάλης Χρ. Χαριζάνης (2017) ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΑΙ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Έκδόσεις Μελισσοκομικη Επιθεώρηση, Ειρ. Παππά

 

 



Δείτε περισσότερα

Κρόκος

Κρόκος, το "χρυσάφι" της Κοζάνης.

Μολίνια

Δημοφιλής για το όμορφο φύλλωμα της που μετατρέπεται από ανοιχτό πράσινο σε χρυσαφένιο.